W dniach 11–12 czerwca 2026 r. w Nikozji na Cyprze odbyło się spotkanie partnerów międzynarodowego projektu VIRTUOUS – Vulnerability, Risk Assessment Tools and Training Exercises for the Active Protection of Religious Buildings, finansowanego ze środków Europejskiego Funduszu na rzecz Bezpieczeństwa Wewnętrznego. W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele 21 organizacji z 11 państw Europy, w tym Fundacji Obserwatorium Społeczne, reprezentowanej przez Marcina Suchożerbskiego.
Dwudniowe obrady stanowiły kolejny ważny etap realizacji projektu, którego celem jest opracowanie nowoczesnych narzędzi służących zwiększeniu bezpieczeństwa miejsc kultu oraz przestrzeni związanych ze wspólnotami religijnymi. Partnerzy podsumowali dotychczasowe postępy prac, koordynowali działania prowadzone w poszczególnych krajach oraz planowali kolejne etapy badań i szkoleń.
Pierwszy dzień spotkania poświęcono przede wszystkim zagadnieniom projektowym. Dyskutowano nad rozwojem narzędzi wykorzystujących technologię Building Information Modelling (BIM) do oceny podatności obiektów religijnych na zagrożenia, przygotowaniem scenariuszy ćwiczeń oraz harmonogramem dalszych działań realizowanych w ramach projektu.
Drugiego dnia odbyła się Europejska Konferencja „Public Space Security and Protection”, zorganizowana wspólnie przez projekty VIRTUOUS i UNICOPS. W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele administracji publicznej, służb bezpieczeństwa, środowiska akademickiego oraz organizacji realizujących projekty finansowane przez Unię Europejską w obszarze bezpieczeństwa.
Program konferencji obejmował zagadnienia związane z ochroną przestrzeni publicznych i miejsc kultu religijnego, współczesnymi zagrożeniami terrorystycznymi, procesami radykalizacji oraz zagrożeniami typu CBRN. Istotnym elementem wydarzenia było także ćwiczenie typu tabletop, podczas którego analizowano strategie działania sprawców ataków terrorystycznych oraz metody wzmacniania odporności przestrzeni publicznych i obiektów religijnych.
Projekt VIRTUOUS, realizowany w latach 2025–2028 (nr projektu 101190700), odpowiada na rosnące zagrożenia dla miejsc kultu, w tym zagrożenia terrorystyczne. Jego innowacyjność polega na połączeniu nowoczesnych technologii z edukacją oraz współpracą środowisk religijnych, ekspertów ds. bezpieczeństwa i administracji publicznej.
W ramach przedsięwzięcia powstaną między innymi:
- narzędzia do oceny podatności miejsc kultu na różnego rodzaju zagrożenia,
- rozwiązania wykorzystujące technologię BIM do identyfikacji luk bezpieczeństwa,
- scenariusze ćwiczeń i symulacji dla liderów wspólnot religijnych oraz służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo,
- programy szkoleniowe i materiały edukacyjne w formule microlearning,
- międzynarodowe Policy Labs, warsztaty i webinary służące wymianie doświadczeń oraz dobrych praktyk.
Fundacja Obserwatorium Społeczne pełni w projekcie istotną rolę merytoryczną. Odpowiada za analizę współczesnych trendów ataków na miejsca kultu, ocenę poziomu zagrożeń oraz przygotowanie materiałów edukacyjnych skierowanych do przedstawicieli wspólnot religijnych i służb bezpieczeństwa. Efekty tych działań mają przyczynić się do budowania bardziej odpornych i bezpiecznych społeczności.
Wspólna organizacja konferencji przez projekty VIRTUOUS i UNICOPS stanowi przykład współpracy inicjatyw finansowanych z Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego UE. Jej celem jest wymiana doświadczeń, promocja dobrych praktyk oraz budowanie międzynarodowej sieci współpracy na rzecz ochrony europejskich przestrzeni publicznych i miejsc kultu.
