6 marca, w 88. rocznicę I Kongres Polaków w Berlinie, przy Kościół św. Marcina na Ostrowie Tumskim we Wrocławiu odbyły się uroczystości upamiętniające przedwojenną Polonię wrocławską oraz ogłoszone w 1938 roku Prawdy Polaków spod Znaku Rodła. Wydarzenie stanowiło kulminację Wrocławskich Dni Polonii. W obchodach wzięli udział przedstawiciele władz województwa dolnośląskiego, mieszkańcy miasta, delegacje organizacji społecznych oraz poczty sztandarowe szkół noszących imię Dawnej Polonii Wrocławskiej.
Uroczystość odbyła się z udziałem Wojskowej Asysty Honorowej Garnizonu Wrocław. Delegacje władz, instytucji i organizacji złożyły kwiaty pod tablicą poświęconą Polakom mieszkającym w przedwojennym, niemieckim Wrocławiu. Ceremonię prowadził Maciej Rajfur, rzecznik Archidiecezji Wrocławskiej. Partnerem organizacji obchodów od wielu lat jest także Fundacja Obserwatorium Społeczne.
Rocznica nawiązuje do wydarzeń z 1938 roku, kiedy w Berlinie odbyło się największe zgromadzenie Polonii w hitlerowskich Niemczech. W kongresie uczestniczyło około pięciu tysięcy delegatów reprezentujących blisko półtora miliona Polaków żyjących w granicach państwa rządzonego przez nazistów. W trakcie Kongresu ogłoszono pięć zasad znanych jako „Prawdy Polaków spod Znaku Rodła”, które stały się symbolem przywiązania do polskiej tożsamości w warunkach nasilającej się germanizacji i represji wobec mniejszości narodowych.
Podczas uroczystości głos zabrała m.in. Anna Żabska, wojewoda dolnośląska. Zwróciła uwagę na znaczenie obecności młodzieży szkolnej podczas wydarzeń upamiętniających historię oraz podkreśliła, że podobne inicjatywy stanowią ważną lekcję dla młodego pokolenia. Jak zaznaczyła, znajomość historii – także jej dramatycznych doświadczeń – pozwala budować mądrzejszą przyszłość. Wskazała również, że pięć praw wyrytych na tablicy pozostaje aktualnym drogowskazem dla kolejnych pokoleń Polek i Polaków.
Do historii wrocławskiej Polonii nawiązała także Halina Okólska z Towarzystwo Miłośników Wrocławia, przypominając postać Alicji Zawisza – badaczki dziejów przedwojennej Polonii wrocławskiej, nazywanej często „matką Polaków przedwojennego Wrocławia”. Po II wojnie światowej docierała ona do ocalałych przedstawicieli dawnej Polonii i pomagała im w sprawach mieszkaniowych, rentowych czy w uzyskaniu opieki lekarskiej.
Z kolei dyrektor Centrum Historii Zajezdnia, Andrzej Jerie, przypomniał o zbliżającym się jubileuszu wrocławskiego harcerstwa. W tym roku przypada bowiem 100. rocznica powstania pierwszych polskich drużyn harcerskich w przedwojennym Wrocławiu: męskiej im. Bolesława Chrobrego oraz żeńskiej im. Emilii Plater. Jak podkreślił, wielu młodych harcerzy zapłaciło za swoją działalność najwyższą cenę.
Podczas uroczystości odczytano również pięć Prawd Polaków ogłoszonych podczas kongresu w Berlinie w 1938 roku:
- Jesteśmy Polakami.
- Wiara ojców naszych jest wiarą naszych dzieci.
- Polak Polakowi bratem.
- Co dzień Polak narodowi służy.
- Polska matką naszą – nie wolno mówić o matce źle.
Po części oficjalnej delegacje złożyły kwiaty pod tablicą upamiętniającą Prawdy Polaków spod Znaku Rodła. Następnie w Centrum Duszpasterskim „Pod Czwórką” odbyła się ilustrowana prelekcja Kamilli Jasińskiej pt. „Polonia Wrocławska – ludzie, miejsca, wydarzenia”, poświęcona historii Polaków żyjących w przedwojennym Wrocławiu.
Organizatorzy podkreślali, że dziedzictwo kongresu sprzed 88 lat pozostaje ważnym symbolem jedności oraz przywiązania do polskiej kultury i tradycji – wartości, które pozwoliły Polakom zachować swoją tożsamość nawet w najtrudniejszych momentach historii.
