W ramach prowadzonego przez Fundację Obserwatorium Społeczne projektu badawczego poświęconego pojednaniu między polskimi a niemieckimi katolikami rozpoczęliśmy kolejny, intensywny etap prac terenowych. We Wrocławiu gościmy obecnie prof. Sławomira Mandesa, który prowadzi serię pogłębionych wywiadów z przedstawicielami lokalnych środowisk kościelnych. Oznacza to, że jesteśmy już na półmetku polskiej części badań jakościowych.
O projekcie
1 października 2025 r. Fundacja Obserwatorium Społeczne rozpoczęła szeroko zakrojone badania dotyczące stanu pojednania między polskimi a niemieckimi katolikami. Projekt realizujemy we współpracy z Papieskim Wydziałem Teologicznym we Wrocławiu oraz Vinzenz Pallotti University, przy wsparciu finansowym niemieckiej fundacji Renovabis.
Nasze działania stanowią wkład intelektualny w obchody 60. rocznicy Orędzia biskupów polskich do biskupów niemieckich (1965) oraz nawiązują do symbolicznej Mszy Pojednania w Krzyżowej (1989) z udziałem premiera Tadeusza Mazowieckiego i kanclerza Helmuta Kohla.
Cel badań
Projekt ma odpowiedzieć na pytanie, jak dziś – sześć dekad po Orędziu – wygląda wzajemne postrzeganie się katolików z Polski i Niemiec. Sprawdzamy, jakie stereotypy i uprzedzenia nadal funkcjonują oraz czy różne pokolenia wciąż czerpią z przesłania wydarzeń z 1965 i 1989 roku. Szczególną uwagę poświęcamy perspektywie młodych dorosłych (18–30) oraz seniorów (60+).
Zakres badań
Badania prowadzone są w dwóch regionach:
- Polska – Śląsk,
- Niemcy – Nadrenia.
Respondentami są:
- katolicy świeccy zaangażowani w życie parafialne,
- duchowni (księża, katecheci, osoby zakonne),
- członkowie wspólnot i organizacji kościelnych,
- młodzi dorośli i seniorzy.
Zespół badawczy
- dr hab. Robert Żurek (Fundacja „Krzyżowa” dla Porozumienia Europejskiego)
- dr hab. Sławomir Sowiński (UKSW)
- ks. dr hab. Wojciech Sadłoń (ISKK, UKSW)
- dr hab. Sławomir Mandes (UW)
- ks. dr Michał Mraczek (PWT)
Koordynator: Wojciech Iwanowski (Fundacja Obserwatorium Społeczne)
Co dalej?
Projekt potrwa do czerwca 2026 r. Po zakończeniu prac terenowych i analiz planujemy zorganizować seminarium badawcze, podczas którego zaprezentujemy wnioski oraz rekomendacje dla duszpasterstwa i współpracy polsko-niemieckiej.