1 grudnia 2025 r. odbyła się Gala Sprawiedliwości Naprawczej, wydarzenie, które co roku gromadzi przedstawicieli instytucji publicznych, organizacji pozarządowych, mediatorów oraz wszystkich, którzy działają na rzecz budowania kultury dialogu, pojednania i odbudowy relacji społecznych. Tegoroczna edycja była dla Fundacji Obserwatorium Społeczne szczególna. Podczas uroczystości otrzymaliśmy wyróżnienie za konsekwentne działania na rzecz inicjowania dialogu w lokalnych społecznościach, wspieranie mediacji oraz promowanie praktyk, które pomagają stronom konfliktów odzyskać sprawczość i odbudować wzajemne zaufanie.
Kapituła podkreśliła, że nasze inicjatywy od lat łączą podejście naukowe, społeczne i edukacyjne, tworząc przestrzeń, w której konflikty mogą być nie tylko rozwiązywane, ale również stawać się impulsem do pozytywnej zmiany.
Czym jest sprawiedliwość naprawcza?
Sprawiedliwość naprawcza to podejście, w centrum którego znajduje się człowiek – osoba poszkodowana, sprawca oraz społeczność. Jej celem nie jest kara sama w sobie, lecz naprawienie wyrządzonej szkody, odbudowanie relacji oraz umożliwienie stronom odzyskania poczucia bezpieczeństwa i sprawczości.
W praktyce obejmuje m.in. mediacje, kręgi naprawcze, dobrowolne spotkania stron konfliktu oraz działania, które pozwalają zrozumieć przyczyny sytuacji i wspólnie wypracować rozwiązania przywracające równowagę społeczną.
To podejście szczególnie cenne w czasach narastających napięć i podziałów – pokazuje, że dialog i wzajemne uznanie mogą stać się fundamentem trwałego pojednania.
Dziesięć lat działalności – dekada dialogu
Gala odbyła się w roku wyjątkowym dla Fundacji – świętujemy 10-lecie naszej aktywności. Jubileusz ten jest okazją do podsumowania, jak wiele udało się zrealizować od 2015 roku. W centrum naszych działań niezmiennie pozostaje troska o budowanie mostów między ludźmi, wspieranie zrozumienia tam, gdzie pojawia się napięcie oraz tworzenie bezpiecznych przestrzeni do rozmowy.
Przez ostatnią dekadę podejmowaliśmy liczne inicjatywy, które – jak zauważyła kapituła wyróżnienia – realnie wpływają na rozwój kultury dialogu we Wrocławiu i na Dolnym Śląsku.
Kultura dialogu, kultura spotkania
Podczas gali podkreślono szerokie i konsekwentne zaangażowanie Fundacji w budowanie kultury dialogu. Zwrócono uwagę na regularnie organizowane debaty społeczne, które stały się przestrzenią spotkania mieszkańców, ekspertów oraz przedstawicieli różnych środowisk, umożliwiając bezpieczne i konstruktywne rozmowy o najważniejszych wyzwaniach współczesności. Doceniono również wkład Fundacji w prace Think Tanku „Pojednanie”, dzięki któremu możliwe jest rozwijanie nowoczesnych podejść do budowania zgody społecznej i analizowanie aktualnych konfliktów z perspektywy empatii, dialogu i współodpowiedzialności. Ważnym obszarem działalności jest także udział w tworzeniu i realizacji Wrocławskiej Strategii Dialogu Międzykulturowego, która wspiera budowanie otwartego i inkluzywnego miasta reagującego na potrzeby różnorodnych grup. Podkreślono również obecność przedstawicieli Fundacji we Wrocławskiej Radzie ds. Równego Traktowania, co stanowi nie tylko wyraz zaufania, ale też umożliwia realny wpływ na polityki miejskie sprzyjające równości i poszanowaniu praw człowieka. Gala zaakcentowała także wieloletnią współpracę Fundacji z Biurem Rzecznika Praw Obywatelskich, obejmującą wspólne działania na rzecz ochrony praw człowieka, monitorowania naruszeń zasady równego traktowania oraz rozwijania narzędzi edukacyjnych i mediacyjnych. Ważnym elementem pracy Fundacji, docenionym przez kapitułę, są również ekspertyzy przygotowywane przez jej zespół, dotyczące mowy nienawiści oraz kwalifikacji symboli wykorzystywanych przez środowiska radykalne, obszar wymagający rzetelności, odwagi i specjalistycznej wiedzy, który stanowi istotne wsparcie dla instytucji publicznych, organizacji społecznych i środowisk edukacyjnych.
Wyróżnienie, które zobowiązuje
Otrzymana nagroda jest dla nas nie tylko źródłem radości, ale też ważnym zobowiązaniem na kolejne lata działania. W imieniu całego zespołu Fundacji Obserwatorium Społeczne dziękujemy kapitule gali za docenienie naszej codziennej pracy – nierzadko cichej, wymagającej cierpliwości i pokory, ale jak widać, przynoszącej wymierne społeczne efekty.
Dziękujemy również wszystkim partnerom, współpracownikom i osobom, które przez ostatnią dekadę wspierały nasze inicjatywy. Wierzymy, że to wyróżnienie będzie impulsem do dalszego rozwijania działań na rzecz sprawiedliwości naprawczej i kultury dialogu – tak ważnych dla budowania wspólnoty opartej na wzajemnym szacunku i zaufaniu.
